Güncel

İşsizlik zincirlerinden boşandı...İşte DİSK'in işsizlik raporu

İşsiz sayısı bir yılda 501 bin artarak 3 milyon 788 bine yükseldi.

15 Ocak 2019 Saat: 18:48
İşsizlik zincirlerinden boşandı...İşte DİSK'in işsizlik raporu
İşsizlik zincirlerinden boşandı...İşte DİSK'in işsizlik raporu
·         İşsizlik çığ gibi: Bir yılda 501 bin yeni işsiz
·         Ekonomide küçülme işsizliği tetikliyor
·         Sanayi üretimi bir yılda yüzde 6,5 azaldı
·         Geniş tanımlı işsiz sayısı 6,3 milyona yükseldi
·         Genç işsizliği 1,2 milyona yaklaştı
·         Kadın işsizliği 1,5 milyonu geçti
·         Genç kadın işsizliği yüzde 27,9’a ulaştı
·         Ne eğitim ne istihdamda olanlar: 2,8 milyon
·         İşsizlik sigortası başvurusunda rekor: 211 bin
·         Tarım dışı işsizlik oranı 13,6’ya yükseldi
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Dairesi (DİSK-AR) Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 15 Ocak 2019 günü açıkladığı Ekim 2018 dönemi İşgücü İstatistikleri ile İŞKUR tarafından açıklanan Aralık 2018 dönemi verilerini ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından açıklanan Ekim 2018 dönemi sigortalı istatistiklerini değerlendirdi. DİSK-AR’ın işsizlik ve istihdama ilişkin değerlendirmeleri aşağıda yer almaktadır.
  • Ekim 2018 dönemi TÜİK İşgücü İstatistikleri ile son İŞKUR ve SGK verileri işsizlikte krizin etkisinin giderek belirgin hale geldiğini gösteriyor.
  • TÜİK’e göre Ekim 2017 döneminde yüzde 10,3 olan dar tanımlı standart işsizlik 1,3 puan artarak Ekim 2018’de yüzde 11,6’ya yükseldi. Dar tanımlı işsiz sayısı bir önceki yıla göre 501 bin kişi artarak 3 milyon 788 bine yükseldi.
  • TÜİK verilerine dayanarak hesapladığımız geniş̧ tanımlı işsiz sayısı 6 milyon 351 bine yükseldi.
  • Geniş̧ tanımlı işsizlik oranı ise yüzde 18,3 olarak hesaplandı. Geçen yılın aynı dönemine göre geniş̧ tanımlı işsiz sayısı 517 bin arttı.
  • Tarım dışı işsizlik oranı geçen yılın aynı dönemine göre 1,3 puan artarak yüzde 11,6’ya yükseldi.
  • İşsizlik sigortasında rekor başvuru Aralık 2018’de yaşandı. Başvuru sayısı 211 bine yükseldi.
  • Genç işsizliği geçen yıla göre 3 puan artarak yüzde 22,3’e yükseldi.
  • Kadın işsizliği yüzde 14,7, genç̧ kadın işsizlik oranı ise yüzde 27,9 olarak gerçekleşti. Tarım dışı kadın işsizliği ise yüzde 18,8’e yükseldi.
  • Tarım dışı genç kadın işsizliği yüzde 32,9 oldu.
  • Ne eğitimde ne istihdam olan gençlerin (boşta gezer) oranı yüzde 24,7.
  • Sanayi üretimi daralmaya devam ediyor. Kasım 2018 itibariyle yüzde 6,5 oranında küçüldü.
  • Ekonomide küçülme, yüksek enflasyon ve işsizliğin bir arada yaşandığı ağır bir kriz tablosu yaşanıyor.

GERÇEK İŞSİZ SAYISI 6 MİLYON 351 BİN!

BİR YILDA 501 BİN YENİ İŞSİZ

Grafik 1: Son İki Yılın Aylık Tarım Dışı İşsizlik Oranları (2017-2018)

TÜİK, Ekim ayı İşgücü İstatistiklerine göre standart-dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 11,6’ya yükseldi. Dar tanımlı işsiz sayısı son bir yılda 501 bin artarak 3 milyon 788 bine yükseldi. Bir yıl içinde işsiz sayısındaki devasa artış işsizliğin giderek vahim bir toplumsal sorun haline geldiği gösteriyor.

Tarım dışı işsizlik oranı Mart 2017’den itibaren en yüksek orana ulaştı. Ekim 2018 itibariyle tarım dışı işsizlik oranı yüzde 13,6 oldu. Grafikten de görüleceği üzere son iki yılın tarım dışı işsizlik oranları Ekim 2018’de 13,6 oranı ile en yüksek düzeyine ulaşmış oldu (Grafik 1).

Kaynak: TÜİK Ekim 2018 Hanehalkı İşgücü Araştırması, DİSK-AR

GENİŞ TANIMLI İŞSİZ SAYISI 6,3 MİLYON

Tablo 1: Geniş Tanımlı İşsizlik

İşsiz Türü2017 Ekim2018 EkimFark
Dar tanımlı işsizler3.2873.788501
Ümitsiz işsizler600485-115
İş aramayıp çalışmaya hazır olanlar1.5061.57973
Zamana bağlı eksik istihdam37038313
Mevsimlik çalışanlar7111645
Toplam5.8346.351517

Kaynak: TÜİK Ekim 2018 Hanehalkı İşgücü Araştırması, DİSK-AR

Standart işsizlik hesaplaması dışında alternatif ve gerçek bir işsizlik hesaplama yöntemi olarak kabul edilen geniş tanımlı işsiz sayısı DİSK-AR tarafından Ekim 2018 itibariyle 6 milyon 351 bin olarak hesaplanmıştır (Tablo 1).

Çalışmayan nüfusun 1 milyon 579 binini iş aramayıp çalışmaya hazır olanlar oluşturdu. Bunun ise 1 milyon 127 bini kadınlardan oluşmaktadır. Ekim 2018 itibariyle iş aramayıp çalışmaya hazır olanların yüzde 71’i kadınlardan oluşuyor.

Bilindiği gibi TÜİK tarafından açıklanan dar tanımlı (standart) genel işsizlik oranı işgücü piyasalarındaki durumu bütün boyutlarıyla ortaya koyamıyor. Dar tanımlı/standart işsizlik hesaplarının taşıdığı kısıtlar ve sorunlar nedeniyle, işsizliğin gerçek boyutlarının anlaşılması için alternatif işsizlik verilerine ve diğer işsizlik türlerine bakmak gerekiyor.

TÜİK tarafından kullanılan standart işsizlik tanımı referans dönemi içinde istihdam halinde olmayan kişilerden iş aramak için son dört hafta içinde iş arama kanallarından en az birini kullanmış ve iki hafta içinde işbaşı yapabilecek durumda olan 15 ve daha yukarı yaştaki kişiler işsiz kabul edilmektedir. Bu hesaplama yöntemi işsizliğin gerçek boyutlarının anlaşılmasını zorlaştırmaktadır.

Geniş tanımlı işsizlik hesaplaması klasik dar tanım kapsamında yer alan işsizler yanında, iş bulma ümidini kaybeden işsizleri, iş aramayan ancak çalışmaya hazır olan işsizleri, mevsimlik ve zamana bağlı eksik çalışanları kapsayan alternatif işsizlik tanımıdır. Çalışma ekonomisi literatüründe kullanımı giderek artan bir hesaplama yöntemidir.

SİGORTALI SAYISI AZALIYOR

Tablo 2: Zorunlu Sigortalı Sayısı (4/a) Ekim 2018

Dönem     Zorunlu Sigortalı Sayısı
2018 Eylül14.809.349
2018 Ekim14.695.062
Fark-114.287

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) Ekim ayı verileri Eylül-Ekim arası 144 bin aktif sigortalı sayısının azaldığını göstermektedir. Eylül ayında 14 milyon 810 bin olan aktif sigortalı sayısı Ekim ayında 14 milyon 695 bine düşmüştür. Öte yandan 4-a kapsamı sigortalı sayısındaki değişim incelendiğinde aktif sigortalı sayısının düşüş eğiliminin hızlandığı görülmektedir. 2018 Ocak ayı baz alındığına aktif sigortalı sayısının Mayıs ayından itibaren düzensiz bir biçimde azalma eğiliminde olduğu görülmektedir.

Kaynak: SGK Eylül-Ekim 2018

İŞSİZLİK SİGORTASI BAŞVURULARI TIRMANIYOR

Grafik 2: Aylık İşsizlik Sigortası Başvuruları 2017-2018

İşsizlik sigortasına başvuru Aralık 2018 itibariyle 211 bine ulaştı. 2017 yılında işsizlik sigortasına başvuranların toplam sayısı 1 milyon 318 bin oldu. 2018 yılında ise başvurular 1 milyon 630 bine yükseldi. Böylece işsizlik sigortasına başvuranların sayısı 292 bin kişi arttı. Son bir yılda işsizlik sigortasına başvuranların oranı yüzde 24 arttı.

Ekonomik krizin etkisinin görülmeye başlandığı Ağustos 2018’den itibaren işsizlik sigortasına başvuru devasa artış gösterdi. Son 4 ayda işsizlik sigortasına yapılan başvurular 2018’in toplam başvurularının yüzde 45’ini oluşturmaktadır. 2018 yılında işsizlik sigortasına yapılan başvuruların büyük bir kısmı son 4 ayda gerçekleşmiştir.

Kaynak: İŞKUR, DİSK-AR

GENÇ VE KADIN İŞSİZLİĞİ KORKUTUCU BOYUTLARDA

Yoğun İŞKUR desteğine ve işveren teşviklerine rağmen standart işsizlikte ve işsizlik kategorilerinde artış yaşanmaya devam etmektedir. Genç ve kadın işsizliği ile ne eğitimde ne istihdamda olan (NEET) gençlerin oranı yüksekliğini korumaktadır. Genç işsizlik geçen yıla göre 3 puan artmıştır. Özellikle kadın işsizliği ve genç işsizliği kategorileri ile NEET oranları artmaya devam etmektedir.

Grafik 3: Türlerine Göre İşsizlik

Kaynak: TÜİK Ekim 2018 Hane halkı İşgücü Araştırmasından yararlanılarak DİSK-AR tarafından hazırlandı.

Ekim 2018 TÜİK verilerine göre kadın işsizliği yüzde 14,7 olarak açıklanırken, kentsel kadın işsizliği ve genç kadın işsizliği yüksek oranda seyretmektedir. Tarım dışı kadın işsizliği yüzde 18,8 olarak açıklanırken, genç kadın işsizliği yüzde 27,9, kentsel genç kadın işsizliği ise yüzde 32,9’a yükselmiştir (Grafik 3).

DEĞERLENDİRME ve ÖNERİLER

TÜİK, İŞKUR ve SGK verileri ekonomide derinleşen krizin istihdam üzerindeki olumsuz etkisini giderek daha net bicimde ortaya koymaktadır.

İşsizlikteki tırmanışın devam edeceği görülmektedir. İşsizliğin yaratacağı toplumsal tahribatı önlemek için güçlü̈ sosyal politikalara ihtiyaç̧ vardır.

  • İş başında eğitim adı altında çırak, stajyer, kursiyerlerin ve bursiyerlerin ucuz işgücü deposu olarak kullanılması uygulamasına son verilmelidir.
  • “Herkesin çalışması için, herkesin daha az çalışması” ilkesi doğrultusunda haftalık çalışma süresi gelir kaybı olmaksızın 37,5 saate, fazla mesailer için uygulanan yıllık 270 saat sınırı, 90 saate düşürülmelidir.
  • Uluslararası çalışma normları doğrultusunda herkese en az bir ay ücretli yıllık izin hakkı tanınmalıdır.
  • İstihdam artışlarında kamunun payı dikkate değerdir. Kamu istihdamının artırılması, kamuda eğreti ve güvencesiz çalışma biçimleri yerine, kadrolu ve güvenceli istihdam artışının sağlanması yaşamsal önemdedir. Kamu girişimciliği ve hizmetleri istihdam yaratacak şekilde yeniden ele alınmalı ve kamuda personel açığı derhal kapatılmalıdır.
  • Güvencesiz çalışma biçimlerine son verilmeli, tüm taşeron işçilere kadro verilmelidir. Kamu taşeron işçileri kamu işçisi olarak kadroya alınmalıdır.
  • Uluslararası Çalışma Örgütü ILO’nun “insana yaraşır iş” yaklaşımı temelinde herkese güvenceli ve nitelikli işler sağlanmalıdır.
  • Sendikal hak ve özgürlüklerin kullanımı güvence altına alınmalı, sendikal barajlar kaldırılmalı, herkesin sendika hakkını özgürce kullanabilmesi için gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır.
  • Toplum yararına çalışma programları kapsamında çalıştırılanlar daimî işçi statüsüne geçirilmelidir.
  • İşsizlik Sigortası Fonunun amaç dışı kullanımına son verilmelidir.
  • İşsizlik sigortası yararlanma koşulları iyileştirilmelidir. Son üç yılda 600 gün çalışma koşulu kriz döneminde 180 güne indirilmelidir.
  • Kadın istihdamının artırılması ve işsizliğinin azaltılması için işgücü piyasalarındaki cinsiyetçi uygulamalara son verilmeli, ev içi bakım hizmetleri devletin gereken nitelikli, yaygın ve ücretsiz bakım hizmetlerini sağlaması ile kadının üzerinden alınmalıdır.
Rapora PDF formatında ulaşmak için tıklayınız.

YORUMLAR

Bu Habere Yorum Yapılmadı. İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz? 
Lütfen Resimdeki kodu yazınız
 

Net Haber Ajansı Tavsiye Formu

Bu Haberi Arkadaşınıza Önerin
İsminiz
Email Adresiniz
Arkadaşınızın İsmi
Arkadaşınızın E-Mail Adresi
Varsa Mesajınız
Güvenlik KoduLütfen Resimdeki kodu yazınız